woensdag 27 april 2011

sTomsTom


Afbeelding: mobilyz.com

TomTom's onthouden alles wat je doet; rijgedrag en verkeersgegevens worden opgeslagen in het navigatiesysteem. Wanneer gebruikers hun TomTom aansluiten op de computer, om deze een update te geven bijvoorbeeld, wordt gevraagd of de gegevens gebruikt mogen worden 'om de producten van TomTom te verbeteren'. De leken weten niet beter en klikken 'ja'. Vervolgens worden de data door TomTom via een tussenbedrijf doorverkocht aan de politie. De politie gebruikt nu deze gegevens om plekken voor snelheidscontroles te bepalen en locaties voor flitspalen te kiezen. The bastards! Of is dat TomTom?

Duidelijk een gevalletje verwerking van persoonsgegevens als het om gegevens gaat betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare persoon. Met andere woorden: indien er een naam en/of adres bij staat zou het wel eens foute boel kunnen zijn.

Wanneer echter geen sprake is van een identificeerbare persoon: waarom staat iedereen dan weer op zijn achterste poten? Privacy is dead. Get over it. Dat is wat Scott McNealy ooit zei. Is dat zo of kunnen we ons hier tegen verzetten?

Wat hier gebeurt is het verzamelen van gegevens door TomTom voor commercieel gebruik. Weliswaar heeft de 'ja'-klikker toestemming gegeven voor het werken van zijn gegevens, maar ziet deze toestemming ook op het doorverkopen aan de politie? Ik denk het niet.

Toch moeten we ook de advocaat van de duivel even spreken. De politie dient het belang van de criminaliteitsbestrijding. Snelheidscontroles en flitspalen dragen hier hun steentje bij. In het geval van aftappen weegt dit belang vaak zwaarder dan het privacy-aspect. Kun je dit gelijkstellen?

Een laatste opmerking moet worden gemaakt over het nemo tenetur-beginsel. Je hoeft niet mee te werken aan je eigen vervolging. Dat doe je min of meer wel als je TomTom toestemming geeft je verkeersgegevens te gebruiken c.q. door te verkopen aan de politie. Alleen dat laatste wist je niet. Het lijkt me dat duidelijker gemaakt moet worden dat dit gebeurt wanneer je op 'ja' klikt. Want als het zo door gaat ontvangen we zo nog onze snelheidsboetes via TomTom.

Bron: NU.nl

dinsdag 22 maart 2011

Can a price ever be fair?


Illustratie: medischeethiek.blogse.nl

Na een college van mr Hugenholtz was ik al vrij geïnteresseerd geraakt in het onderwerp, maar na ook nog de literatuur te hebben gelezen was ik echt enthousiast. Toegang tot medicijnen in ontwikkelingslanden: een - natuurlijk - juridisch onderwerp waar iedereen van moet weten.

De vraag is of een ieder recht heeft op geneeskundige verzorging. In theorie wel, namelijk op grond van art. 25 van het EVRM. Maar wat nu als het een typische derde wereld-ziekte in een ontwikkelingsland bertreft en het medicijn zich in de westerse wereld bevindt?

In principe zijn er dan licenties afdwingbaar. Medicijnen zijn vaak in beginsel geoctrooieerd. Zo kunnen onderzoekers hun investeringen terug verdienen. Bij dwanglicenties moeten de medicijnen gedwongen naar het ontwikkelingsland in kwestie worden gezonden. Er is dan wel een verplichting tot onderhandelen over een redelijke prijs.

Wat nu bij overstromingen, epidemieën of andere ongein? Indien er sprake is van een noodtoestand gaat het allemaal nog een stukje makkelijker. Er hoeft dan gelukkig niet eerst verplicht te worden onderhandeld tot een acceptabel akkoord.

Overigens wel dubieus dat het ontwikkelingsland zelf bepaalt of het om een noodtoestand gaat. Ook gaan dwanglicenties vaak over binnenlandse partijen. Als een ontwikkelingsland geen eigen fabrikant heeft doet er zich dan een probleem voor, aangezien er een partij in het buitenland moet worden aangesproken.

Bob Rientjes zet in zijn artikel over dit onderwerp een ander groot vraagteken. Het ontwikkelen van medicijnen voor typische ontwikkelingsland-ziekten is minder aantrekkelijk, nu er voor dit soort landen vaak slechts een redelijke vergoeding wordt geboden. Met dit bedrag kunnen octrooihouders niet genoeg terug verdienen om in dit soort medicijnen te investeren. Jaarlijks worden miljoenen in de ziektebestrijding gepompt, maar slechts een zeer klein deel ziet op de ontwikkeling van medicijnen voor derde wereld-ziekten. Er is dan ook meer politieke wil vereist om de gezondheidsproblemen van de derde wereld op te lossen.

Natuurlijk is het onmogelijk medicijnen gratis te maken voor ontwikkelingslanden. Zonder geld zouden de medicijnen niet eens ontwikkeld zijn. Toch blijft het vreemd te beseffen dat een mensenrecht als dat in art. 25 EVRM in feite niet absoluut is. Het is afhankelijk van geld. Het is bizar dat er mensen dood gaan terwijl daarvoor medicijnen (mogelijk) zijn. Al gebeurt dat natuurlijk ook met voeding. Er is genoeg eten op de wereld, meer dan genoeg zelfs, maar toch lijden er dagelijks mensen honger. Het is oneerlijk, maar ik weet niet hoe het anders zou moeten.

dinsdag 15 maart 2011

Het goed recht


Afbeelding: Simswallpapers.com

'Inbreken op verbinding niet strafbaar', zo luidde een kop op nu.nl gisteren. In het artikel staat dat het niet strafbaar is in te breken op een beveiligde of onbeveiligde (dan zou het geen inbreken zijn) router en vervolgens mee te liften op de internetverbinding van iemand anders. Om te spreken van computervredebreuk is meer nodig, te weten wederrechtelijk binnendringen in een geautomatiseerd netwerk. Wat dat betekent mag Joost weten. Wat kunnen we dan doen om parasieten van onze internetverbinding te krijgen?

Naast het strafrecht hebben we gelukkig ook nog het civiele recht. Inbrekers zijn aan te klagen op grond van een onrechtmatige daad. Zo lijdt je bijvoorbeeld schade doordat als gevolg van de inbreker je bandbreedte is afgenomen. Er moet aannemelijk gemaakt worden (het verlies van) bandbreedte een waarde heeft.

Zouden we het dan ook niet gewoon op diefstal kunnen spelen? Opnieuw bevinden we ons dan in het strafrecht. Diefstal is het geheel of gedeeltelijk, met het oogmerk het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wegnemen van een goed. Onder goed wordt verstaan: 'alle zaken en vermogensrechten'. Echter, in 2008 oordeelde een rechter dat het meeliften op de verbinding van iemand anders geen diefstal is omdat data en bandbreedte geen goederen zijn.

In mijn optiek zijn data en bandbreedte wél goederen. In 1921 legde de Hoge Raad al de basis in het elektriciteits-arrest, door ook elektriciteit onder het goederen-begrip te laten vallen. Waarom in deze moderne wereld het goederen-begrip niet nog wat oprekken zodat ook virtuele criminaliteit kan worden tegen gegaan?

maandag 28 februari 2011

Ontwerper turns crimineel?


Foto: luxuo.com

Hoofd-ontwerper van Christian Dior - John Galliano - wordt beschuldigd van openbaar dronkenschap, belediging en het maken van anti-seministische opmerkingen. ELLE.nl laat weten dat Galliano in een Parijse club opmerkingen zou hebben gemaakt die niet door de beugel kunnen. "Je bent lelijk en je fucking tas is ook lelijk" zou daar een voorbeeld van zijn. Beledigingen en bedreigingen volgden. Ook zou Galliano een man 'asian' genoemd hebben, wat racistisch bedoeld zou zijn. Daarop zou de ontwerper de club zijn uitgegooid, waarna hij door de politie is meegenomen. Galliano beschuldigt de aanklager op zijn beurt nu van laster. Volgens zijn advocaat zou hij onschuldig zijn en waren de opmerkingen slechts ter verdediging.

Mocht komen vast te staan dat Galliano de uitingen heeft gedaan, dan is de vraag of zijn recht op vrije meningsuiting kan (en moet) worden beperkt door het strafrecht en/of civiele recht. De vrijheid van meningsuiting, vastgelegd in art. 10 EVRM - dus ook al Galliano van toepassing -, beschermt ook uitingen die 'shockeren, beledigen of verstoren'. Dit recht kan echter ingeperkt worden op grond van het tweede lid. Het beledigen van personen en/of het plegen van een strafbaar feit zou hier een rechtvaardiging voor kunnen zijn.

Meegenomen in de afweging moet wellicht Galliano's beroep op 'noodweer', daar zijn opmerkingen diende tot verdediging. Vraag is echter of deze vlieger op gaat in een verbaal conflict. Ook kan Galliano misschien gedeeltelijke ontoerekeningsvatbaar worden verklaard door zijn kennelijk openbaar dronkenschap.

Opmerkelijk overigens dat dit laatst zo wordt opgeblazen. Hoewel dronkenschap in een club officieel ook onder 'de openbare weg' valt, zou de politie elke dag dus talloze mensen in die situatie kunnen oppakken. Voor zo ver ik weet wordt dit nooit gedaan.

Verder speelt het wellicht een rol dat Galliano een publiek figuur is. Brengt zijn bekendheid een grotere verantwoordelijkheid met zich mee als het op de vrijheid van meningsuiting aankomt? We zullen zien of het een rechtszaak wordt en zo ja, of de rechter Galliano dan veroordeelt. Don't cry, buy a bag and get over it...

maandag 21 februari 2011

Een tas is een tas?


Balenciaga Motorcycle


Hermès Birkin


Mulberry Bayswater

Een beetje modeliefhebber ziet in de kleding uit de Kalverstraat-winkels moeiteloos de designercollecties terug. Vooral op tassen wordt een graantje meegepikt. Wie heeft er tegenwoordig niet een Balenciaga Motorcycle-, Hermès Birkin- of Mulberry Bayswater-look-a-like? Om nog maar niet te spreken over de talloze 'Chanel 2.55's' en 'Louis Vuittonnetjes' in het straatbeeld. Hoe kan het dat designertassen blijkbaar zo veel en ongestraft kunnen worden nagemaakt?

Je zou kunnen stellen dat de it-bags van dit moment geen intellectueel eigendomsrechtelijke bescherming (meer) toekomt. Of omdat de tas niet speciaal genoeg (meer) is, of omdat de beschermingstermijn is verlopen.

Voor auteursrecht geldt bijvoorbeeld dat het om een nieuw, oorspronkelijk werk moet gaan, dat het persoonlijk stempel van de maker draagt. Je moet je daarbij afvragen hoe origineel een Birkin-bag eigenlijk is. Voor merkenrechtelijke bescherming is onderscheidend vermogen van belang. Nu eerdergenoemde tas in feite best eenvoudig is, zal die vlieger niet snel opgaan.

Begin jaren '80 werd de Hermès Birkin ontworpen. Mocht de tas destijds al een bescherming op grond van het modellenrecht toekomen, dan zal deze nu verlopen zijn. Een modelrecht geldt immers maximaal 25 jaar.

Verder moet je je afvragen of het wel wenselijk is dat designertassen (meer) bescherming zou toekomen. Dient de Balenciaga Motorcycle beschermd te worden tegen replica's van de H&M of Pieces? Zal een potentiële Birkin-koper ook settelen voor een namaak van tien euro? Kortom: zijn designers en Kalverstraat-winkels concurrenten? Naar mijn mening is dit van belang.

Indien intellectuele eigendomsrechten geen bescherming bieden kan de onrechtmatige daad dat wel doen. Geen strakke vereisten, maar een nodeloze verwarring door dezelfde totaalindrukken. Dit zal best snel hard gemaakt kunnen worden. De vraag is echter of dit nodig is. Niet alleen zijn partijen naar mijn mening dus geen concurrenten, maar ook kan over een negatieve reflexwerking worden gesproken. Dit houdt in dat wanneer intellectuele eigendomsrechten geen bescherming meer bieden, dit de eiser ook niet moet toekomen op grond van de onrechtmatige daad. Dit lijkt mij zeker niet het geval wanneer rechten zelfs al waren verlopen (modelrecht).

Lang leve de vrije concurrentie, die eigenlijk geen concurrentie is!